దేశంలో పాఠశాల విద్యను భవిష్యత్ అవసరాలకు అనుగుణంగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో PM SHRI Schools కార్యక్రమం ముందుకు సాగుతోంది. విద్యార్థుల్లో జ్ఞానపరమైన అభివృద్ధితో పాటు సమగ్ర వ్యక్తిత్వ వికాసాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ, 21వ శతాబ్దానికి అవసరమైన నైపుణ్యాలను పెంపొందించేలా ఈ పాఠశాలలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. కేంద్ర విద్యాశాఖ అధికారిక వివరాల ప్రకారం, ఈ పథకం కింద దేశవ్యాప్తంగా 14,500కు పైగా పాఠశాలలను అభివృద్ధి చేయాలనే లక్ష్యం ఉంది.
2022లో ప్రారంభమైన PM SHRI పథకం
PM SHRI పాఠశాలల కార్యక్రమాన్ని 2022 సెప్టెంబర్ 7న ప్రారంభించారు. జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020)లో సూచించిన విద్యా సంస్కరణలను పాఠశాల స్థాయిలో ఆచరణలోకి తీసుకురావడం ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన ఉద్దేశాల్లో ఒకటి.
విద్యార్థులకు కేవలం పాఠ్యపుస్తక పరిజ్ఞానం అందించడం కాకుండా, ఆలోచనా సామర్థ్యం, సృజనాత్మకత, సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలు, సామాజిక అవగాహన వంటి అంశాలను పెంపొందించే విద్యా వాతావరణాన్ని రూపొందించడంపై దృష్టి పెట్టారు.
13,092 పాఠశాలలకు ఎంపిక
జూలై 29, 2026 నాటికి రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో 13,092 పాఠశాలలు PM SHRI Schoolsగా ఎంపికయ్యాయి. ఈ పాఠశాలలను పరిసర ప్రాంతాల్లోని ఇతర పాఠశాలలకు ఆదర్శంగా నిలిచే విధంగా అభివృద్ధి చేయాలనే లక్ష్యంతో కేంద్రం కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది.
ఈ పాఠశాలలు విద్యా ప్రమాణాల్లో మెరుగైన విధానాలను అమలు చేయడంతో పాటు, వాటి అనుభవాలను సమీపంలోని ఇతర పాఠశాలలకు విస్తరించేందుకు నమూనాలుగా పనిచేయనున్నాయి.
21వ శతాబ్దపు నైపుణ్యాలపై దృష్టి
PM SHRI పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల కాగ్నిటివ్ డెవలప్మెంట్తో పాటు సమగ్ర అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. విద్యార్థులు భవిష్యత్తులో ఎదుర్కొనే సవాళ్లను సమర్థంగా ఎదుర్కొనేలా అవసరమైన నైపుణ్యాలను పెంపొందించడమే లక్ష్యంగా కార్యక్రమాలను రూపొందిస్తున్నారు.
విద్యార్థుల్లో నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తిని పెంచడంతో పాటు స్వతంత్ర ఆలోచన, అనుకూలత, సృజనాత్మకత వంటి లక్షణాలను అభివృద్ధి చేసే వాతావరణాన్ని కల్పించడంపై దృష్టి ఉంది. తద్వారా పాఠశాల విద్యను కేవలం పరీక్షలు, మార్కులకు పరిమితం కాకుండా విస్తృతమైన అభ్యాస ప్రక్రియగా మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.
NEP 2020 అమలుకు నమూనా పాఠశాలలు
జాతీయ విద్యా విధానం 2020లో ప్రతిపాదించిన అంశాలను పాఠశాల స్థాయిలో ఆచరణలో చూపించే ఎగ్జాంప్లర్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్గా PM SHRI పాఠశాలలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. సురక్షితమైన, ప్రోత్సాహకరమైన విద్యా వాతావరణం కల్పించడంతో పాటు విభిన్న అభ్యాస అనుభవాలను విద్యార్థులకు అందించడంపై ఈ కార్యక్రమం దృష్టి పెడుతోంది.
ఇలాంటి పాఠశాలల నుంచి వచ్చిన మంచి విధానాలను ఇతర పాఠశాలలకు విస్తరించడం ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా పాఠశాల విద్యా ప్రమాణాలను మెరుగుపరచాలన్నది కార్యక్రమం విస్తృత లక్ష్యం.
భవిష్యత్ పౌరులుగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యం
PM SHRI కార్యక్రమం ద్వారా విద్యార్థులను కేవలం విద్యలో ప్రతిభ చూపించేలా కాకుండా సమాజంలో బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించే పౌరులుగా తీర్చిదిద్దడంపై దృష్టి పెట్టారు. సమానత్వం, సమగ్రత, వైవిధ్యాన్ని గౌరవించే సామాజిక విలువలను విద్యా ప్రక్రియలో భాగం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
కేంద్ర విద్యాశాఖ ప్రకారం, ఈ పథకం కింద అభివృద్ధి చేయనున్న పాఠశాలల ద్వారా 20 లక్షలకు పైగా విద్యార్థులు ప్రత్యక్షంగా ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉంది. పాఠశాలల్లో అమలు చేస్తున్న విధానాలు, అభ్యాస ఫలితాల నుంచి వచ్చే అనుభవాలను ఇతర విద్యా సంస్థల్లోనూ విస్తరించేలా కార్యక్రమాన్ని రూపొందించారు.
విద్యా వ్యవస్థలో మార్పుకు దిశానిర్దేశం
PM SHRI Schools ద్వారా మౌలిక వసతుల అభివృద్ధితో పాటు విద్యార్థుల సమగ్ర అభివృద్ధికి అనుకూలమైన విద్యా వాతావరణాన్ని రూపొందించడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా కొనసాగుతోంది. NEP 2020 స్ఫూర్తితో పాఠశాల విద్యలో కొత్త బోధనా విధానాలు, నైపుణ్య ఆధారిత అభ్యాసానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ద్వారా భవిష్యత్ తరాలను సిద్ధం చేయడంపై దృష్టి పెట్టారు.
దేశవ్యాప్తంగా ఎంపికైన PM SHRI పాఠశాలలు ఇతర పాఠశాలలకు మార్గదర్శకంగా నిలిచి, పాఠశాల విద్యలో నాణ్యత, సమగ్రత, నైపుణ్యాభివృద్ధికి మరింత ప్రాధాన్యం తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో ముందుకు సాగుతున్నాయి.