కథేంటి?
బ్రిటిష్ పాలనలో భారతీయులు ఎదుర్కొన్న దోపిడీ, కష్టాలు అన్నీ ఇన్నీ కావు. వాటిలో కొన్ని ఘటనలు చరిత్రలో నమోదైనా, మరికొన్ని మాత్రం పెద్దగా వెలుగులోకి రాలేదు. అలాంటి చారిత్రక నేపథ్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని తెరకెక్కిన చిత్రమే ‘రణబాలి’.
1876–78 మధ్య మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భయంకరమైన కరువు ఏర్పడుతుంది. ప్రజలు ఆకలితో అల్లాడుతున్న సమయంలో మద్రాసుకు కొత్తగా వచ్చిన కమిషనర్ (ఆర్నాల్డ్ వోస్లూ) తీసుకునే నిర్ణయాలు పరిస్థితిని మరింత దారుణంగా మారుస్తాయి. ప్రాంతంలో పండిన ధాన్యాన్ని బ్రిటన్కు తరలించాలని ఆదేశిస్తాడు. ఎదురు తిరిగిన వారిని అణచివేస్తూ, ధాన్యం రవాణా కోసం రైల్వే పనులు చేపడతాడు. కరువుతో బాధపడుతున్న ప్రజలనే ఆ పనుల్లో కూలీలుగా ఉపయోగించుకుంటాడు.
ఈ పరిస్థితులు రాయలసీమకు చెందిన పాలెగాడు సింగనమల బొబ్బిలి రణబాలి (విజయ్ దేవరకొండ) దృష్టికి వస్తాయి. భద్రమల్లన్న స్వామి ఆయుష్షుతో పెరిగిన రణబాలి బ్రిటిష్ పాలకులకు ఎలా ఎదురుతిరిగాడు? కరువుతో అల్లాడుతున్న ప్రజలకు ఎలా అండగా నిలిచాడు? కమిషనర్ దురాగతాలకు ఎలా అడ్డుకట్ట వేశాడు? ఈ పోరాటంలో జయమ్మ (రష్మిక మందన్న) పాత్ర ఏమిటన్నదే మిగతా కథ.
సినిమా ఎలా ఉంది?
స్వాతంత్య్రానికి ముందు జరిగిన పోరాటాల నేపథ్యంలో ఇప్పటికే ఎన్నో సినిమాలు వచ్చాయి. వాటిలో ఎక్కువగా కథానాయకుడి వీరత్వం, శత్రువులతో చేసే పోరాటాలకే ప్రాధాన్యం కనిపిస్తుంది. ‘రణబాలి’ మాత్రం ప్రజలు ఎందుకు తిరగబడాల్సి వచ్చింది? వారికి జరిగిన అన్యాయం ఏమిటి? అనే అంశాలను కూడా తెరపై చూపించే ప్రయత్నం చేసింది.
1876–78 మధ్య మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో సంభవించిన కరువు ఈ కథకు నేపథ్యం. ఆ సమయంలో ప్రజలు ఎదుర్కొన్న ఆకలి, దుర్భర పరిస్థితులను చూపిస్తూ.. పాలకుల నిర్ణయాలు సామాన్యుల జీవితాలను ఎలా ప్రభావితం చేశాయో వివరించడానికి దర్శకుడు ప్రయత్నించాడు. కరువు వెనుక ఉన్న కారణాలను కథలో భాగంగా చూపించడం సినిమాకు ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చింది.
అయితే, బలమైన నేపథ్యం ఉన్నంత మాత్రాన సినిమా మొత్తం ఆసక్తికరంగా సాగదు. ఇక్కడే నేరేషన్ సమస్యగా మారింది. ప్రతి విషయాన్నీ వివరంగా చెప్పాలనే ప్రయత్నంలో కథనం సాగదీసినట్లు అనిపిస్తుంది. కొన్ని సన్నివేశాలు కథను ముందుకు తీసుకెళ్లకుండా వివరణలకే పరిమితమవుతాయి. దీంతో ప్రేక్షకుడికి కథపై ఆసక్తి ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని చోట్ల నెమ్మదిగా సాగుతున్న భావన కలుగుతుంది.
ప్లస్ పాయింట్స్
చారిత్రక నేపథ్యం
కరువు, బ్రిటిష్ దోపిడీని కథలో భాగం చేసిన విధానం
ప్రజల తిరుగుబాటు వెనుక ఉన్న కారణాలను చూపించిన తీరు
మైనస్ పాయింట్స్
నెమ్మదిగా సాగే నేరేషన్
కొన్ని చోట్ల అవసరానికి మించిన వివరణలు
కథనంలో వేగం తగ్గడం
‘రణబాలి’లో చెప్పాలనుకున్న విషయం బలంగా ఉంది. ఒక వీరుడి పోరాటాన్ని మాత్రమే కాకుండా, ఆ పోరాటానికి కారణమైన ప్రజల కష్టాలను కూడా చూపించాలన్న ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది. అయితే కథను మరింత బిగువుగా నడిపించి ఉంటే ప్రభావం పెరిగేది. చారిత్రక నేపథ్యంతో కూడిన కథలను ఇష్టపడేవారికి ఈ సినిమా ఆసక్తికరంగా అనిపించవచ్చు. నేరేషన్లోని సాగతీత మాత్రం కొంత నిరాశ కలిగిస్తుంది.