ఆంధ్రప్రదేశ్లో క్షీణించిన అటవీ ప్రాంతాలను పునరుద్ధరించి రాష్ట్రంలో పచ్చదనాన్ని పెంచే లక్ష్యంతో చేపట్టిన సీడ్ బాల్స్ కార్యక్రమం వేగంగా ముందుకు సాగుతోంది. అటవీ, పర్యావరణ శాఖ మంత్రి, ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ మార్గదర్శకత్వంలో కొనసాగుతున్న ఈ కార్యక్రమంలో ఇప్పటివరకు సుమారు 2.06 కోట్ల సీడ్ బాల్స్ను 20,929 హెక్టార్లలో విత్తినట్లు అటవీ శాఖ వెల్లడించింది.
నిర్దేశించిన లక్ష్యంలో ఈ కార్యక్రమం సుమారు 85 శాతం పూర్తయింది. స్థానిక సమాజాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, వివిధ ప్రభుత్వ శాఖల సహకారంతో అటవీ శాఖ ఈ కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. ఈ సీజన్లో 3 కోట్లకు పైగా సీడ్ బాల్స్ విత్తడమే తదుపరి లక్ష్యంగా అధికారులు ముందుకు సాగుతున్నారు.
50 శాతం గ్రీన్ కవర్ లక్ష్యానికి అడుగులు
రాష్ట్రంలో గ్రీన్ కవర్ను 50 శాతానికి పెంచాలన్న లక్ష్యంలో భాగంగా సీడ్ బాల్స్ కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు. ఇప్పటికే చెట్ల సంపద తగ్గిపోయిన ప్రాంతాల్లో స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా విత్తనాలను ఎంపిక చేసి వాటిని సీడ్ బాల్స్ రూపంలో తయారు చేస్తున్నారు.
దేశీయంగా పెరిగే, వివిధ అవసరాలకు ఉపయోగపడే వృక్ష జాతుల విత్తనాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నట్లు అటవీ శాఖ తెలిపింది. ప్రాంతానికి అనుకూలమైన జాతులను ఎంచుకోవడం ద్వారా విత్తనాలు మొలకెత్తే అవకాశాలను పెంచే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.
అయితే సీడ్ బాల్స్ విత్తడం పూర్తయిందంటే వెంటనే అడవి పునరుద్ధరించబడినట్లు కాదు. విత్తనాల మొలక శాతం, మొక్కల పెరుగుదల, వాతావరణ పరిస్థితులు, నేల స్వభావం వంటి అంశాలపై తదుపరి పర్యవేక్షణ కీలకం కానుంది.
ములపాడు ఎకో పార్క్ నుంచి ప్రారంభం
ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం సందర్భంగా ములపాడు ఎకో పార్క్లో తొలి సీడ్ బాల్ను తయారు చేశారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా అధికారులు, ప్రజల్లో సీడ్ బాల్స్ తయారీపై ఆసక్తి పెరిగింది.
తొలుత ఏర్పడిన ఉత్సాహం క్రమంగా పెద్ద కార్యక్రమంగా మారి 2.82 కోట్ల సీడ్ బాల్స్ తయారీకి దారితీసింది. వీటిలో అధిక భాగాన్ని క్షీణించిన అటవీ ప్రాంతాల పునరుద్ధరణ కోసం వినియోగిస్తున్నారు.
అటవీ ప్రాంతాల అంచుల్లోని గ్రామాల ప్రజలు, ఫీల్డ్ సిబ్బంది కలిసి విత్తనాల తయారీ, తరలింపు, విత్తనం వంటి పనుల్లో పాల్గొంటున్నారు.
చేరుకోలేని ప్రాంతాల్లో డ్రోన్లతో సీడ్ బాల్స్
ఈ కార్యక్రమంలో డ్రోన్ టెక్నాలజీ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. మానవ వనరులతో సులభంగా చేరుకోలేని అటవీ ప్రాంతాలను గుర్తించి అక్కడ సీడ్ బాల్స్ను డ్రోన్ల సహాయంతో చల్లుతున్నారు.
ప్రత్యేకంగా చెట్ల సంపద గణనీయంగా తగ్గిపోయిన అడవుల మధ్య ప్రాంతాల్లో ఈ విధానం ఉపయోగపడుతోంది. వర్షపాతం పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని సీడ్ బాల్స్ విత్తే ప్రాంతాలను ఎంపిక చేస్తున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు.
డ్రోన్ల వినియోగంతో పెద్ద విస్తీర్ణంలో తక్కువ సమయంలో విత్తనాలను చల్లే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే విత్తనాలు నేలపై పడిన తర్వాత వాటి మొలకెత్తే పరిస్థితులను పర్యవేక్షించడం తదుపరి కీలక దశ.
ఏడు జిల్లాల్లో విస్తృతంగా కార్యక్రమం
సీడ్ బాల్స్ కార్యక్రమాన్ని రాష్ట్రంలోని పలు జిల్లాల్లో విస్తృతంగా చేపట్టారు. ముఖ్యంగా తిరుపతి, అనంతపురం, కర్నూలు, గుంటూరు, రాజమహేంద్రవరం, ఎన్టీఆర్, విశాఖపట్నం జిల్లాల పరిధిలో ఈ కార్యక్రమం పెద్ద ఎత్తున కొనసాగింది.
ప్రాంతీయ వాతావరణం, భౌగోళిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా విత్తన జాతులను ఎంపిక చేశారు. వర్షపాతం మెరుగుపడిన ప్రాంతాల్లో సీడ్ బాల్స్ విత్తే పనులను వేగవంతం చేశారు.
అటవీ శాఖ ఫీల్డ్ సిబ్బంది సీడ్ బాల్స్ తయారీ నుంచి వాటి రవాణా, విత్తనం వరకు ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటున్నారు.
3 కోట్లకు పైగా సీడ్ బాల్స్ లక్ష్యం
ఇప్పటివరకు 2.06 కోట్ల సీడ్ బాల్స్ విత్తినా కార్యక్రమం ఇక్కడితో ముగియలేదు. ఈ సీజన్లో 3 కోట్లకు పైగా సీడ్ బాల్స్ విత్తాలన్న లక్ష్యంతో అటవీ శాఖ ముందుకు సాగుతోంది.
వర్షపాతం, భౌగోళిక పరిస్థితులు, విత్తనాలకు అనుకూలమైన కాలం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని మిగిలిన ప్రాంతాల్లో కార్యక్రమాన్ని పూర్తి చేయనున్నారు.
ఈ ప్రక్రియలో స్థానిక గ్రామాల ప్రజల భాగస్వామ్యం కూడా ముఖ్యంగా మారింది. అటవీ ప్రాంతాల సరిహద్దు గ్రామాలకు చెందిన ప్రజలు విత్తనాల వితరణ కార్యక్రమంలో పాల్గొంటుండటంతో ఇది ప్రభుత్వ కార్యక్రమం నుంచి ప్రజా భాగస్వామ్య ఉద్యమంగా మారే అవకాశం ఉంది.
విత్తనాలు వేసిన తర్వాతే అసలు పరీక్ష
సీడ్ బాల్స్ విత్తడం కార్యక్రమంలో మొదటి దశ మాత్రమే. విత్తనాలు ఎంత శాతం మొలకెత్తాయి? ఎన్ని మొక్కలు నిలదొక్కుకున్నాయి? వాటి పెరుగుదల ఎలా ఉంది? ఏ ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం అనుకూలించింది? వంటి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెలుసుకోవడం అవసరం.
ఈ అంశాలపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టాలని పవన్ కళ్యాణ్ అటవీ శాఖ అధికారులను ఆదేశించినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది. సీడ్ బాల్స్ విత్తిన ప్రాంతాల్లో germination percentage, plant growth వంటి అంశాలను నిరంతరం పరిశీలించాలని సూచించారు.
ఇది కార్యక్రమం ఫలితాలను కొలిచేందుకు కీలకమైన దశ. కేవలం విత్తనాల సంఖ్య కాకుండా, వాటి నుంచి వాస్తవంగా ఎన్ని మొక్కలు పెరిగాయన్నది అడవుల పునరుద్ధరణలో అసలు ఫలితాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.
50 శాతం గ్రీన్ కవర్ లక్ష్యంపై దృష్టి
రాష్ట్రంలో 50 శాతం గ్రీన్ కవర్ సాధించాలన్న లక్ష్యానికి సీడ్ బాల్స్ కార్యక్రమాన్ని ఒక ముఖ్యమైన చర్యగా ప్రభుత్వం చూస్తోంది. క్షీణించిన అటవీ ప్రాంతాల్లో దేశీయ వృక్ష జాతులను పునరుద్ధరించడం ద్వారా దీర్ఘకాలంలో పచ్చదనం పెంచే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.
సీడ్ బాల్స్ కార్యక్రమం విజయవంతం కావాలంటే విత్తనాల ఎంపిక, సరైన సమయం, వర్షపాతం, నేల పరిస్థితులు, మొలకల సంరక్షణ వంటి అంశాలు సమన్వయంతో పనిచేయాలి. అందుకే తదుపరి దశలో ఫీల్డ్ మానిటరింగ్కు మరింత ప్రాధాన్యత ఇవ్వనున్నారు.
అటవీ సిబ్బందికి పవన్ కళ్యాణ్ అభినందనలు
సీడ్ బాల్స్ విత్తే కార్యక్రమం కీలక దశకు చేరుకోవడంపై ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ అటవీ శాఖ సిబ్బందితో పాటు కార్యక్రమంలో భాగస్వాములైన అందరినీ అభినందించారు.
అడవుల పునరుద్ధరణతో పాటు రాష్ట్ర పచ్చదనాన్ని పెంచే లక్ష్యాన్ని సాధించేందుకు శాఖలు, స్థానిక సమాజాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు కలిసి పనిచేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
ప్రస్తుతం 2.06 కోట్ల సీడ్ బాల్స్ విత్తడం పూర్తయిన నేపథ్యంలో, మిగిలిన లక్ష్యాన్ని పూర్తి చేయడంతో పాటు ఇప్పటికే విత్తిన ప్రాంతాల్లో మొలకల పరిస్థితిని అంచనా వేయడం తదుపరి కీలక దశగా మారనుంది.