నేడు జాతీయ చేనేత దినోత్సవం

ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 7న జాతీయ చేనేత దినోత్సవం (National Handloom Day)ను దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహిస్తారు. భారతదేశ సాంస్కృతిక వారసత్వంలో చేనేతకు ఉన్న విశిష్ట స్థానాన్ని గుర్తు చేయడం, చేనేత నేయుగాళ్ల సేవలను గౌరవించడం, స్వదేశీ వస్త్రాల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం ఈ ప్రత్యేక దినోత్సవం ప్రధాన లక్ష్యం. చేనేత పరిశ్రమ భారతీయ సంస్కృతికి ప్రతీకగా మాత్రమే కాకుండా, గ్రామీణ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు బలమైన ఆధారంగా కూడా నిలుస్తోంది.

ఆగస్టు 7నే ఎందుకు?

1905 ఆగస్టు 7న ప్రారంభమైన స్వదేశీ ఉద్యమం భారత చరిత్రలో ఒక కీలక మలుపు. బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా విదేశీ వస్త్రాలను బహిష్కరించి, స్వదేశీ ఉత్పత్తులను వినియోగించాలని దేశవ్యాప్తంగా పిలుపునిచ్చారు. ఈ ఉద్యమం చేనేత పరిశ్రమకు కొత్త ఊపును ఇచ్చింది. నేయుగాళ్లకు ప్రోత్సాహం లభించడంతో స్వదేశీ వస్త్రాల వినియోగం విస్తరించింది.

ఈ చారిత్రక సందర్భాన్ని స్మరించుకుంటూ భారత ప్రభుత్వం 2015లో ఆగస్టు 7ను జాతీయ చేనేత దినోత్సవంగా ప్రకటించింది. అదే ఏడాది చెన్నైలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ తొలి జాతీయ చేనేత దినోత్సవాన్ని ప్రారంభించారు.

Also read: రెండోసారి భూమిపూజ ఎందుకు? పీవీ సింధు క్లారిటీ

భారత చేనేత రంగం గొప్పతనం

భారతదేశంలో చేనేత రంగం ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన వస్త్ర పరిశ్రమల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. పోచంపల్లి, ఉప్పాడ, గద్వాల్, మంగళగిరి, ధర్మవరం, వెంకటగిరి వంటి ప్రాంతాల చేనేత వస్త్రాలు దేశీయంగానే కాకుండా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో కూడా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందాయి.

వ్యవసాయం తర్వాత అత్యధిక ఉపాధిని కల్పించే రంగాల్లో చేనేత పరిశ్రమ ఒకటి. గ్రామీణ, అర్ధపట్టణ ప్రాంతాల్లో లక్షలాది కుటుంబాలు ఈ రంగంపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నాయి.

మహిళల సాధికారతలో చేనేత పాత్ర

చేనేత రంగంలో పనిచేస్తున్న వారిలో 70 శాతానికి పైగా మహిళలే ఉండటం విశేషం. నేయడం, రంగులు వేయడం, డిజైన్ తయారీ, నూలు సిద్ధం చేయడం వంటి అనేక పనుల్లో మహిళలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు.

దీంతో చేనేత పరిశ్రమ మహిళల ఆర్థిక స్వావలంబనకు బలమైన వేదికగా నిలిచింది. కుటుంబ ఆదాయాన్ని పెంచడంలో ఈ రంగం ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తోంది.

Also read: 1857కు ముందే బ్రిటిష్‌కు సవాల్ విసిరిన తెలుగు వీరుడు.. ఆయన ఎవరో తెలుసా?

పర్యావరణానికి మేలు చేసే పరిశ్రమ

చేనేత వస్త్రాల తయారీ ప్రక్రియ ప్రకృతి హితంగా ఉంటుంది. యంత్రాల వినియోగం తక్కువగా ఉండటం, విద్యుత్ వినియోగం పరిమితంగా ఉండటం, తక్కువ పెట్టుబడితో ఉత్పత్తి సాధ్యమవడం ఈ రంగం ప్రత్యేకతలు.

ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా సస్టైనబుల్ ఫ్యాషన్ (Sustainable Fashion)కు డిమాండ్ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో భారత చేనేత ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయంగా మరింత ఆదరణ లభిస్తోంది. మారుతున్న ఫ్యాషన్ ధోరణులకు అనుగుణంగా కొత్త డిజైన్లను రూపొందించే సామర్థ్యం కూడా భారత నేయుగాళ్ల ప్రత్యేకత.

చేనేతను ఆదుకోవాల్సిన సమయం

‘వోకల్ ఫర్ లోకల్’, ‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’ వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం చేనేత ఉత్పత్తుల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తోంది. చేనేత వస్త్రాలను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా నేయుగాళ్ల జీవనోపాధికి ప్రత్యక్షంగా మద్దతు అందించవచ్చు.

జాతీయ చేనేత దినోత్సవం సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా చేనేత ప్రదర్శనలు, ప్రత్యేక విక్రయాలు, అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. చేనేత కళాకారులను సత్కరిస్తూ వారి నైపుణ్యాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తారు.

భారతీయ సంప్రదాయాలను, సంస్కృతిని, చేతివృత్తులను భవిష్యత్ తరాలకు అందించాలంటే చేనేత రంగాన్ని పరిరక్షించడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత. అందుకే జాతీయ చేనేత దినోత్సవం కేవలం ఒక వేడుక మాత్రమే కాదు.. భారత వారసత్వాన్ని గుర్తు చేసే ఒక స్ఫూర్తిదాయకమైన రోజు కూడా.