భారత్ ఇంధన రంగంలో కీలక మార్పులకు శ్రీకారం చుడుతోంది. దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురుపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తూ, దేశీయంగా ఉత్పత్తి అయ్యే ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరులను ప్రోత్సహించే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం E20 పెట్రోల్ వినియోగాన్ని దశలవారీగా అమలు చేస్తోంది. 20 శాతం ఇథనాల్, 80 శాతం పెట్రోల్ మిశ్రమంతో తయారయ్యే ఈ ఇంధనం దేశ ఇంధన విధానంలో ఒక కీలక మైలురాయిగా భావిస్తున్నారు. ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఈ కార్యక్రమం ఇంధన భద్రతను మరింత బలోపేతం చేయనుందని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.
E20 అమలు ఒక్కసారిగా ప్రారంభించలేదు. దీనికి ముందు కేంద్ర ప్రభుత్వం అనేక దశల్లో సన్నాహాలు చేపట్టింది. దేశవ్యాప్తంగా ఇథనాల్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు కొత్త డిస్టిలరీల ఏర్పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న యూనిట్ల విస్తరణకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు అందించింది. ఇథనాల్ ఉత్పత్తిలో పెట్టుబడులు పెట్టే సంస్థలకు రుణ సౌకర్యాలు కల్పించడం ద్వారా ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచే ప్రయత్నం చేసింది.
చెరకు, మొక్కజొన్న, విరిగిన బియ్యం వంటి వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నుంచి ఇథనాల్ తయారీని ప్రోత్సహించడం ద్వారా రైతులకు అదనపు మార్కెట్ అవకాశాలు కల్పించే దిశగా కూడా ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టింది.
రైతులకు ఎలా ప్రయోజనం?
E20 విధానంతో అత్యధిక లాభం పొందే వర్గాల్లో రైతులు ఒకరు. చెరకు, మొక్కజొన్న వంటి పంటలకు డిమాండ్ పెరగడం వల్ల రైతులకు స్థిరమైన మార్కెట్ లభించే అవకాశం ఉంది. అదనపు ఉత్పత్తిని ఇథనాల్ తయారీ సంస్థలకు విక్రయించడం ద్వారా వారి ఆదాయం పెరిగే అవకాశముందని వ్యవసాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఇది కేవలం ఇంధన రంగానికే పరిమితం కాకుండా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా ఊతమివ్వగలదని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
వాహనాలకు అనుకూలంగా సాంకేతిక మార్పులు
E20 ఇంధనాన్ని దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయడానికి ముందు ఆటోమోటివ్ రీసెర్చ్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ARAI), వాహన తయారీ సంస్థలు, చమురు కంపెనీలు కలిసి విస్తృత స్థాయిలో పరీక్షలు నిర్వహించాయి. ఇంజిన్ పనితీరు, ఇంధన సామర్థ్యం, విడిభాగాల మన్నిక వంటి అంశాలపై పరిశోధనలు చేపట్టి అవసరమైన సాంకేతిక ప్రమాణాలను రూపొందించారు.
ఇటీవలి కాలంలో విడుదలైన అనేక కొత్త వాహనాలు ఇప్పటికే E20 ఇంధనానికి అనుకూలంగా తయారవుతున్నాయి. పాత వాహనాల విషయంలో మాత్రం తయారీ సంస్థల సూచనలు పాటించడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ఆర్థిక, పర్యావరణ ప్రయోజనాలు
భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో అధిక భాగాన్ని విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటోంది. E20 వినియోగం పెరగడం వల్ల ముడి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం క్రమంగా తగ్గే అవకాశం ఉంది. దీంతో విదేశీ మారకద్రవ్య వ్యయం కూడా తగ్గుతుంది. ఇంధన దిగుమతుల బిల్లు తగ్గడం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దీర్ఘకాలంలో ప్రయోజనకరంగా మారే అవకాశముంది.
పర్యావరణ పరిరక్షణ పరంగా కూడా E20 కీలక పాత్ర పోషించనుంది. ఇథనాల్ మిశ్రమం వల్ల కార్బన్ మోనాక్సైడ్, హైడ్రోకార్బన్ వంటి హానికర ఉద్గారాలు తగ్గే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. దీంతో గాలి కాలుష్యాన్ని తగ్గించడంలో ఈ ఇంధనం కొంత మేర దోహదపడుతుందని భావిస్తున్నారు.
ప్రపంచ ధోరణికి అనుగుణంగా భారత్
ప్రపంచంలోని పలు దేశాలు ఇప్పటికే బయోఫ్యూయెల్స్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. బ్రెజిల్, అమెరికా వంటి దేశాల్లో ఇథనాల్ మిశ్రమ ఇంధనం చాలా కాలంగా వినియోగంలో ఉంది. అదే దిశగా భారత్ కూడా ముందుకు సాగుతోంది. అయితే దేశీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా దశలవారీగా అమలు చేస్తూ, ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థ, వాహనాల అనుకూలత, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను సమతుల్యం చేస్తోంది.
ఇక ముందేం?
రాబోయే రోజుల్లో దేశవ్యాప్తంగా E20 పెట్రోల్ లభ్యతను మరింత విస్తరించేందుకు ప్రభుత్వం చర్యలు కొనసాగిస్తోంది. ఇథనాల్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు, అన్ని ప్రాంతాల్లో ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి సారిస్తోంది. ఇంధన స్వావలంబన, రైతుల ఆదాయం పెంపు, పర్యావరణ పరిరక్షణ అనే మూడు ప్రధాన లక్ష్యాలతో E20 కార్యక్రమం దేశ ఇంధన రంగంలో దీర్ఘకాలిక మార్పులకు దారి తీసే అవకాశముందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
