ఆంధ్రప్రదేశ్ జీవనాడిగా భావించే పోలవరం ప్రాజెక్టుపై రాజకీయంగా మరోసారి చర్చ మొదలైంది. ప్రాజెక్టు ఎత్తు, నీటి నిల్వ, తొలి దశ పనులు, కేంద్రం అందిస్తున్న నిధుల విషయంలో కొందరు చేస్తున్న ప్రచారంపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వివరణ ఇచ్చింది. లోక్సభలో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎంపీ పీవీ మిథున్రెడ్డి అడిగిన ప్రశ్నకు కేంద్ర జలశక్తి శాఖ సహాయ మంత్రి రాజ్ భూషణ్ చౌధరి ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక సమాధానాన్ని కొంతమంది వక్రీకరించి ప్రచారం చేస్తున్నారని ప్రభుత్వం ఆరోపించింది.
అయితే ఈ అంశంలో అసలు విషయం ఏంటంటే.. పోలవరం ప్రాజెక్టు తొలి దశలో 41.15 మీటర్ల ఎత్తు వరకు నీటి నిల్వకు సంబంధించిన నిధులు, పనులను వేగవంతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ.. ప్రాజెక్టు సివిల్ నిర్మాణ పనులు పూర్తి స్థాయి రిజర్వాయర్ మట్టం అయిన 45.72 మీటర్ల వరకు కొనసాగుతాయని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది.
తొలి దశకు రూ.30 వేల కోట్లకు పైగా నిధులు
కేంద్రం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. పోలవరం ప్రాజెక్టు ఫేజ్-1లో +41.15 మీటర్ల ఎలివేషన్ వరకు నీటి నిల్వకు సంబంధించిన పనులకు 2023 ధరల ప్రకారం రూ.30,436.95 కోట్ల నిధులను అందించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది.
ఈ మొత్తంలో ఇంకా రూ.12,157.53 కోట్లు గ్రాంట్ రూపంలో విడుదల కావాల్సి ఉందని పేర్కొన్నారు. ఇప్పటికే 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.5,512.40 కోట్లు, 2025-26లో రూ.2,810.22 కోట్లు విడుదల చేసినట్లు వివరించారు.
దీంతో పోలవరం తొలి దశ పనులకు సంబంధించిన ఆర్థిక సహకారంపై కేంద్రం, రాష్ట్రం మధ్య ప్రక్రియ కొనసాగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.
41.15 మీటర్ల దగ్గరే ప్రాజెక్టు ఆగిపోతుందా?
ఇక్కడే ప్రధానంగా అపోహలు ఏర్పడుతున్నాయని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
41.15 మీటర్లు అనేది పోలవరం ప్రాజెక్టు తుది ఎత్తు కాదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది. తొలి దశలో ఆ స్థాయి వరకు నీటి నిల్వకు సంబంధించిన నిధులు, పనులకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. అయితే ప్రాజెక్టు సివిల్ నిర్మాణ పనులు పూర్తి స్థాయి రిజర్వాయర్ లెవెల్ అయిన 45.72 మీటర్ల వరకు కొనసాగుతాయని పేర్కొంది.
అంటే 41.15 మీటర్ల అంశాన్ని మాత్రమే చూపిస్తూ పోలవరం ప్రాజెక్టు చివరకు బ్యారేజీగా మారిపోతుందని లేదా నీటి నిల్వ అంతకే పరిమితమవుతుందని చెప్పడం సరైన వివరణ కాదని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.
2027 జూన్ నాటికి తొలి దశ పూర్తి లక్ష్యం
పోలవరం ప్రాజెక్టు తొలి దశను 2027 జూన్ నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు కేంద్రం తన సమాధానంలో వెల్లడించినట్లు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది.
ప్రస్తుతం ఎర్త్ కమ్ రాక్ఫిల్ డ్యామ్కు సంబంధించిన గ్యాప్-1, గ్యాప్-2 పనులు, ప్రధాన డ్యామ్ నిర్మాణం, భూసేకరణ, సహాయ, పునరావాస కార్యక్రమాలను ముందుకు తీసుకెళ్తున్నట్లు పేర్కొంది.
ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో ఈ పనులన్నీ కీలకమైనవే. ముఖ్యంగా పునరావాసం, భూసేకరణ వంటి అంశాలు కూడా ప్రాజెక్టు పురోగతిపై ప్రభావం చూపుతాయి.
45.72 మీటర్ల వరకు సివిల్ పనులు
కేంద్రం ఇచ్చే గ్రాంట్ పరిధిలో +45.72 మీటర్ల వరకు ప్రాజెక్టు సివిల్ వర్క్స్ ఉంటాయని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
అదే సమయంలో +41.15 మీటర్ల వరకు భూసేకరణ, సహాయ, పునరావాస కార్యక్రమాలతో పాటు కుడి, ఎడమ ప్రధాన కాలువలకు సంబంధించిన పనులు కూడా ఈ పరిధిలో ఉన్నట్లు వివరించింది.
దీంతో 41.15 మీటర్ల అంశాన్ని మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకుని మొత్తం పోలవరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణాన్ని అర్థం చేసుకోవడం సరికాదని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
విద్యుత్ కేంద్రం విషయంలో ప్రత్యేక బాధ్యత
పోలవరం జలవిద్యుత్ కేంద్రం నిర్మాణ వ్యయాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వమే భరించాల్సి ఉంటుందని కేంద్రం పేర్కొన్నట్లు ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.
అలాగే ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన అవసరమైన సాంకేతిక పత్రాలు, వినియోగ ధ్రువపత్రాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రానికి సమయానికి సమర్పిస్తున్నట్లు తెలిపింది.
రాజకీయంగా ఎందుకు చర్చ?
పోలవరం ప్రాజెక్టు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో చాలా కాలంగా కీలక అంశంగా ఉంది. ప్రాజెక్టు నిర్మాణం, నిధులు, పునరావాసం, నీటి నిల్వ సామర్థ్యం వంటి అంశాలపై అధికార, ప్రతిపక్ష పార్టీల మధ్య తరచూ భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతుంటాయి.
ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర మంత్రి ఇచ్చిన సమాధానంలోని ఒక అంశాన్ని మాత్రమే ప్రస్తావిస్తూ ప్రచారం చేయడం వల్ల ప్రజల్లో గందరగోళం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అంటోంది.
అదే సమయంలో ప్రభుత్వ వివరణను కూడా రాజకీయ ప్రకటనగానే కాకుండా.. కేంద్రం లిఖితపూర్వక సమాధానంలోని పూర్తి వివరాలతో పోల్చి చూడటం అవసరం. ప్రాజెక్టు పనుల వాస్తవ పురోగతి, నిధుల విడుదల, నిర్మాణ లక్ష్యాలు వంటి అంశాలపై అధికారిక రికార్డుల ఆధారంగానే తుది అంచనాకు రావడం మంచిది.
పోలవరం ప్రాజెక్టులో 41.15 మీటర్ల తొలి దశ నీటి నిల్వ అంశం, 45.72 మీటర్ల పూర్తి స్థాయి రిజర్వాయర్ లెవెల్ అంశం రెండింటినీ వేర్వేరుగా అర్థం చేసుకోవాలి. తొలి దశ పనులను వేగంగా పూర్తి చేయడమే లక్ష్యంగా 41.15 మీటర్ల స్థాయి వరకు నీటి నిల్వకు సంబంధించిన నిధులు, చర్యలు కొనసాగుతున్నాయని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
అదే సమయంలో ప్రాజెక్టు సివిల్ పనులు 45.72 మీటర్ల పూర్తి స్థాయి వరకు కొనసాగుతాయని స్పష్టం చేస్తోంది. తొలి దశ పనులను 2027 జూన్ నాటికి పూర్తి చేయాలన్న లక్ష్యం ఉందని పేర్కొంది.
కాబట్టి పోలవరం వంటి భారీ ప్రాజెక్టుపై రాజకీయ ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలకంటే కేంద్రం అధికారిక సమాధానాలు, ప్రాజెక్టు పనుల పురోగతి, నిధుల విడుదల, క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలను పరిశీలించడం మరింత ముఖ్యం.
