రైల్వే మౌలిక వసతుల విస్తరణకు కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. పశ్చిమ బెంగాల్లోని ఖరగ్పూర్ నుంచి ఒడిశాలోని భద్రక్ (రాణిటాల్) వరకు 4వ రైల్వే లైన్ నిర్మాణానికి కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది. మొత్తం 173 కిలోమీటర్ల మేర చేపట్టనున్న ఈ ప్రాజెక్టుకు రూ.3,352 కోట్లు ఖర్చు చేయనున్నారు.
ఈ లైన్ అందుబాటులోకి వస్తే ఈ మార్గంలో రైళ్ల రాకపోకల సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా సరుకు రవాణాకు అదనపు సామర్థ్యం లభించడంతో హైవేలపై ప్రస్తుతం రవాణా అవుతున్న భారీ మొత్తంలో సరుకును రైల్వేకు మళ్లించే అవకాశం ఉంటుంది.
13 మిలియన్ టన్నుల సరుకు రైల్వేకు
ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా ఏటా సుమారు 13 మిలియన్ టన్నుల సరుకు రోడ్డు మార్గం నుంచి రైల్వేకు మారుతుందని కేంద్రం అంచనా వేస్తోంది. దీని వల్ల రహదారులపై భారీ సరుకు వాహనాల ఒత్తిడి కొంత తగ్గుతుంది.
సరుకు రవాణాలో రైల్వేకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం లభిస్తే రవాణా సామర్థ్యం పెరగడంతో పాటు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన లాజిస్టిక్స్ వ్యవస్థ మరింత సమర్థంగా పనిచేసే అవకాశం ఉంటుంది.
ఇటీవల కేంద్రం ఆమోదించిన నాలుగు రైల్వే మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టుల మొత్తం విలువ రూ.9,450 కోట్లు. ఇవి పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు రాష్ట్రాల్లో దాదాపు 410 కిలోమీటర్ల మేర రైల్వే సామర్థ్యాన్ని పెంచనున్నాయి.
ఏటా 21 కోట్ల కిలోల CO₂ తగ్గింపు
ఈ ప్రాజెక్టు కేవలం రవాణా సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికే పరిమితం కాదు. పర్యావరణ పరంగా కూడా గణనీయమైన ప్రయోజనం ఉంటుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
సుమారు 13 మిలియన్ టన్నుల సరుకు హైవేల నుంచి రైల్వేకు మారడం వల్ల ఏటా దాదాపు 21 కోట్ల కిలోల కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO₂) ఉద్గారాలు తగ్గే అవకాశం ఉంది.
అంటే రోడ్డు రవాణాలో ఉపయోగించే భారీ వాహనాల సంఖ్య, ఇంధన వినియోగం తగ్గడంతో కాలుష్యంపై కూడా ప్రభావం పడనుంది. సరుకు రవాణాను రైలు మార్గం వైపు మళ్లించడం ద్వారా తక్కువ కార్బన్ ఉద్గారాలతో రవాణా వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయాలన్న లక్ష్యానికి ఇది అనుగుణంగా ఉంటుంది.
హౌరా–చెన్నై మార్గానికి మరింత బలం
ఖరగ్పూర్–భద్రక్ సెక్షన్ తూర్పు భారతదేశంలోని కీలక రైల్వే మార్గంలో భాగం. ఈ ప్రాంతంలో అదనపు లైన్లు ఏర్పాటు చేయడం వల్ల రైళ్ల రాకపోకలను మరింత సులభంగా నిర్వహించేందుకు అవకాశం ఉంటుంది.
తాజాగా ఆమోదించిన రైల్వే ప్రాజెక్టుల్లో ఖరగ్పూర్–భద్రక్ 4వ లైన్తో పాటు భద్రక్–హరిదాస్పూర్ 4వ లైన్, గుమ్మిడిపూండి–గూడూరు 3వ, 4వ లైన్లు, కటక్–పరదీప్ 3వ, 4వ లైన్లు ఉన్నాయి. వీటిలో పలు ప్రాజెక్టులు హౌరా–చెన్నై హై డెన్సిటీ రైల్వే నెట్వర్క్ సామర్థ్యాన్ని పెంచే ఉద్దేశంతో చేపడుతున్నారు.
రైళ్ల రాకపోకలకు అదనపు సామర్థ్యం
ఒకే మార్గంలో రైళ్ల సంఖ్య పెరుగుతున్నప్పుడు అదనపు ట్రాక్లు లేకపోతే రైళ్లను నడపడం, నిర్వహణ పనులు చేపట్టడం కష్టమవుతుంది. 4వ లైన్ అందుబాటులోకి వస్తే ప్రయాణికుల రైళ్లతో పాటు సరుకు రైళ్లను కూడా మరింత సమర్థంగా నడిపించే అవకాశం ఉంటుంది.
రైల్వే మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టుల ప్రధాన ఉద్దేశాల్లో ఇదొకటి. అదనపు ట్రాక్ల వల్ల రైళ్లకు మార్గం కేటాయించడం సులభమవుతుంది. ఒక ట్రాక్పై నిర్వహణ పనులు జరుగుతున్నా మిగతా లైన్ల ద్వారా రాకపోకలను కొనసాగించే వెసులుబాటు పెరుగుతుంది.
ఒడిశా, బెంగాల్కు ఆర్థిక ప్రయోజనాలు
ఖరగ్పూర్–భద్రక్ మార్గం పారిశ్రామిక, వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు ముఖ్యమైన ప్రాంతాలను కలుపుతుంది. సరుకు రవాణా సామర్థ్యం పెరిగితే పరిశ్రమలకు ముడిసరుకు, తయారైన ఉత్పత్తులను తరలించడంలో రైల్వే మరింత ఉపయోగపడుతుంది.
రైల్వే సామర్థ్యం పెరగడం వల్ల లాజిస్టిక్స్లో సమయపాలన మెరుగుపడటంతో పాటు రోడ్డు మార్గాలపై ఆధారపడటం కొంత తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంలో ప్రాంతీయ ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు కూడా ఇది ఉపయోగపడవచ్చు.
తూర్పు తీర రైల్వే నెట్వర్క్పై కేంద్రం దృష్టి
హౌరా–చెన్నై మార్గం దేశంలోని ముఖ్యమైన రైల్వే కారిడార్లలో ఒకటి. తూర్పు తీరంలోని ప్రధాన నగరాలు, పారిశ్రామిక ప్రాంతాలు, పోర్టులతో ఈ రైల్వే నెట్వర్క్కు కీలక అనుసంధానం ఉంది.
ఈ మార్గంలో వరుసగా మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం లభించడం ద్వారా రైల్వే సామర్థ్యాన్ని దశలవారీగా పెంచే ప్రయత్నం కనిపిస్తోంది. రైల్వే శాఖ ఇప్పటికే ఖరగ్పూర్–జార్సుగుడా 4వ లైన్ వంటి మరిన్ని ప్రాజెక్టులపై కూడా ప్రణాళికలు రూపొందించింది.
మొత్తం రూ.9,450 కోట్ల రైల్వే ప్రాజెక్టులు
ఖరగ్పూర్–భద్రక్ 4వ లైన్ ఒక్కటే కాకుండా తాజా కేబినెట్ నిర్ణయంలో మొత్తం నాలుగు రైల్వే మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం లభించింది. వీటి కలిపిన అంచనా వ్యయం రూ.9,450 కోట్లు. ఇవి మొత్తం సుమారు 410 కిలోమీటర్ల రైల్వే మార్గాన్ని అదనపు లైన్లతో బలోపేతం చేయనున్నాయి.
ఈ ప్రాజెక్టులు పూర్తయిన తర్వాత ప్రయాణికుల రైళ్లతో పాటు సరుకు రైళ్ల నిర్వహణలోనూ రైల్వేకు అదనపు సామర్థ్యం లభించనుంది. దేశంలో సరుకు రవాణాను రైలు మార్గం వైపు మళ్లించాలన్న లక్ష్యానికి ఈ ప్రాజెక్టులు ఉపయోగపడనున్నాయి.
ఖరగ్పూర్–భద్రక్ 4వ లైన్ పూర్తయితే ప్రధానంగా మూడు అంశాల్లో మార్పు కనిపించే అవకాశం ఉంది.
రైళ్ల రాకపోకలకు అదనపు సామర్థ్యం లభిస్తుంది.
భారీ మొత్తంలో సరుకు రోడ్డు నుంచి రైల్వేకు మారే అవకాశం ఉంటుంది.
ఇంధన వినియోగం, రహదారి రద్దీతో పాటు కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
అందువల్ల రూ.3,352 కోట్ల పెట్టుబడితో చేపట్టే ఈ 173 కిలోమీటర్ల ప్రాజెక్టు కేవలం కొత్త రైల్వే లైన్ నిర్మాణం మాత్రమే కాకుండా తూర్పు భారతదేశంలో రవాణా వ్యవస్థను మరింత సమర్థంగా మార్చే మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టుగా నిలవనుంది.
