దేశంలో Compressed Biogas (CBG) ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. కేంద్ర కేబినెట్ ‘GOBARdhan – National Circular Bioenergy Scheme’కు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పథకానికి మొత్తం రూ.23,731 కోట్ల వ్యయాన్ని కేటాయించింది. వ్యవసాయ అవశేషాలు, పశువుల వ్యర్థాలు, మున్సిపల్ సేంద్రియ వ్యర్థాలు, ఇతర బయోమాస్‌ను స్వచ్ఛ ఇంధనం, సేంద్రియ ఎరువుగా మార్చడంతో పాటు గ్రామీణ ఆదాయాన్ని పెంచడం ఈ పథకం ప్రధాన ఉద్దేశం.

2026-27 నుంచి పదేళ్ల పాటు అమలు

GOBARdhan పథకాన్ని 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి 2035-36 వరకు అమలు చేయనున్నారు. దేశీయ CBG ఉత్పత్తిని దాదాపు పది రెట్లు పెంచడం ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటి. అదే సమయంలో ఈ రంగంలో భారీ స్థాయిలో ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించి, దేశవ్యాప్తంగా బలమైన సర్క్యులర్ బయోఎకానమీని అభివృద్ధి చేయాలని కేంద్రం భావిస్తోంది.

CBGను భవిష్యత్తు ఇంధన మిశ్రమంలో కీలక భాగంగా మార్చేందుకు అవసరమైన మౌలిక వసతులు, ఆర్థిక సహకారం, మార్కెట్ వ్యవస్థను ఒకే విధానంలోకి తీసుకురావడమే ఈ పథకం ప్రత్యేకతగా నిలుస్తోంది.

వ్యర్థాల నుంచి స్వచ్ఛ ఇంధనం

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విస్తారంగా లభించే పశువుల పేడ, పంట అవశేషాలు, ఆహార వ్యర్థాలు, ఇతర సేంద్రియ పదార్థాలను ఇక వ్యర్థాలుగా కాకుండా విలువైన వనరులుగా ఉపయోగించుకునే అవకాశం GOBARdhan ద్వారా ఏర్పడనుంది.

ఈ బయోమాస్‌ను ప్రాసెస్ చేసి CBGగా మార్చడంతో పాటు సేంద్రియ ఎరువులను కూడా ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. ఫలితంగా వ్యర్థాల నిర్వహణ మెరుగుపడటంతో పాటు వాటి నుంచి ఆర్థిక విలువను సృష్టించే అవకాశం ఉంటుంది.

CBG ఉత్పత్తికి పలు రకాల సహాయం

CBG రంగంలో పెట్టుబడులు పెట్టే సంస్థలకు మార్కెట్, ధర, మౌలిక వసతుల విషయంలో స్పష్టత కల్పించేందుకు కేంద్రం పలు చర్యలను ప్రతిపాదించింది.

GOBARdhan పథకంలో ప్రధానంగా:

  • CBG కొనుగోలుకు హామీతో కూడిన మార్కెట్ వ్యవస్థ
  • స్థిరమైన, ప్రయోజనకరమైన ధరల విధానం
  • ప్రాజెక్టులకు మూలధన సహాయం
  • CBG ప్లాంట్లకు పైప్‌లైన్ కనెక్టివిటీ
  • రుణ, ఆర్థిక సహకారానికి మెరుగైన అవకాశాలు
  • సాంకేతిక అభివృద్ధికి మద్దతు

వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు.

రైతులకు అదనపు ఆదాయ అవకాశాలు

వ్యవసాయ వ్యర్థాలు, పశువుల వ్యర్థాలను CBG ప్లాంట్లకు అందించడం ద్వారా రైతులు వాటి నుంచి అదనపు ఆదాయం పొందే అవకాశం ఉంటుంది. పంట అవశేషాలకు మార్కెట్ ఏర్పడటంతో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యర్థాల విలువ పెరగనుంది.

అదే సమయంలో CBG ప్లాంట్ల ఏర్పాటుతో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొత్త వ్యాపార అవకాశాలు, స్థానిక ఉపాధి కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. రైతులు కేవలం వ్యవసాయ ఉత్పత్తిదారులుగానే కాకుండా దేశ ఇంధన భద్రతలో భాగస్వాములుగా మారేందుకు ఈ విధానం దోహదపడుతుందని కేంద్రం భావిస్తోంది.

ఇంధన భద్రతకు మరో ముందడుగు

దేశీయంగా CBG ఉత్పత్తి పెరగడం వల్ల సహజ వాయువు, ఇతర శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని కొంత మేర తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది. సేంద్రియ వ్యర్థాలను నియంత్రిత విధానంలో వినియోగించడం ద్వారా అవి బహిరంగంగా కుళ్లిపోవడం, దాని వల్ల ఏర్పడే ఉద్గారాలను తగ్గించడంలో కూడా ఈ పథకం సహాయపడనుంది.

అంతేకాకుండా CBGను రవాణా, గ్యాస్ పంపిణీ వ్యవస్థల్లో మరింతగా వినియోగించేలా మార్కెట్ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయనున్నారు. సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సంస్థల ద్వారా CBG వినియోగానికి నిర్దిష్ట లక్ష్యాలను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. 2026-27లో 3 శాతం, 2027-28లో 4 శాతం, 2028-29 నుంచి 5 శాతం CBG వినియోగ లక్ష్యాలు నిర్దేశించారు.

సర్క్యులర్ ఎకానమీకి బలం

GOBARdhan ద్వారా వ్యర్థం నుంచి ఇంధనం, ఇంధనం నుంచి ఆదాయం, ఆ ప్రక్రియలో సేంద్రియ ఎరువుల ఉత్పత్తి అనే సమగ్ర వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయాలని కేంద్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇప్పటికే CBG రంగానికి సంబంధించిన పలు కార్యక్రమాలు వేర్వేరు విధానాల ద్వారా కొనసాగుతుండగా, వాటిని మరింత సమన్వయంతో ముందుకు తీసుకెళ్లే జాతీయ స్థాయి వ్యవస్థగా ఈ పథకాన్ని రూపొందించారు.

మొత్తంగా చూస్తే, రూ.23,731 కోట్ల GOBARdhan పథకం దేశంలో CBG రంగాన్ని విస్తరించడంతో పాటు రైతులకు అదనపు ఆదాయం, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి, మెరుగైన వ్యర్థాల నిర్వహణ, స్వచ్ఛ ఇంధన వినియోగం, ఇంధన భద్రతకు బలం చేకూర్చే అవకాశం ఉంది.