తెలుగు.. మన భావాలను, సంస్కృతిని, సంప్రదాయాలను తరతరాలకు మోసుకెళ్తున్న మాతృభాష. ఈ భాషకు వేల ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది. తెలుగు సాహిత్యాన్ని, భాషను, ప్రజల జీవితాలను ప్రభావితం చేసిన కవులు, రచయితలు, భాషావేత్తలు, సంఘ సంస్కర్తలు ఎందరో ఉన్నారు. వారి కృషి వల్లే తెలుగు భాషకు నేటి వైభవం లభించింది.

ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 29న తెలుగు భాషా దినోత్సవం జరుపుకుంటాం. ఈ రోజు ప్రముఖ తెలుగు కవి, రచయిత, భాషావేత్త గిడుగు వెంకట రామమూర్తి జయంతి కూడా కావడం ప్రత్యేకత. తెలుగు భాషను ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడానికి ఆయన చేసిన కృషిని గుర్తుచేసుకుంటూ ఈ రోజును నిర్వహిస్తున్నారు.

ఆగస్టు 29నే తెలుగు భాషా దినోత్సవం ఎందుకు?

గిడుగు వెంకట రామమూర్తి తెలుగు భాషలో వ్యావహారిక భాషోద్యమానికి ప్రముఖంగా కృషి చేశారు. పుస్తకాలలో ఉపయోగించే క్లిష్టమైన గ్రాంథిక భాషకు బదులుగా ప్రజలు రోజువారీ జీవితంలో మాట్లాడే సరళమైన భాషను విద్య, రచనల్లో ఉపయోగించాలని ఆయన బలంగా వాదించారు.

తెలుగు భాష అభివృద్ధికి ఆయన చేసిన సేవలను గుర్తిస్తూ ఆగస్టు 29ను తెలుగు భాషా దినోత్సవంగా నిర్వహిస్తున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రచురణలోనూ ఈ రోజును గిడుగు వెంకట రామమూర్తి జయంతితో అనుసంధానిస్తూ, తెలుగు భాషా దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 29న నిర్వహిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

2020లో తెలుగు భాషా దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ కూడా గిడుగు వెంకట రామమూర్తి ఆలోచనలు, రచనలు, సామాజిక సంస్కరణలు తరతరాలపై ప్రభావం చూపాయని పేర్కొంటూ ఆయనకు నివాళులు అర్పించారు.

నన్నయ.. తెలుగు సాహిత్యానికి పునాది వేసిన ఆదికవి

తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో నన్నయ భట్టారకుడుకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఆయనను తెలుగు ఆదికవిగా గౌరవిస్తారు. సంస్కృత మహాభారతాన్ని తెలుగులోకి తీసుకురావడానికి ఆయన శ్రీకారం చుట్టారు.

నన్నయ రచనా శైలి, పద సంపద, వ్యాకరణ ప్రయోగాలు తెలుగు సాహిత్యానికి బలమైన పునాది వేశాయి. ఆయన ప్రారంభించిన మహాభారత రచన తర్వాత తిక్కన, ఎర్రన చేత కొనసాగింది.

తిక్కన, ఎర్రన.. కవిత్రయానికి ప్రతీకలు

నన్నయ ప్రారంభించిన మహాభారత రచనను తిక్కన సోమయాజి, ఎర్రాప్రగడ ముందుకు తీసుకెళ్లారు. ఈ ముగ్గురినీ తెలుగు సాహిత్యంలో కవిత్రయంగా గౌరవిస్తారు.

తిక్కన తన అద్భుతమైన పద్యశైలితో తెలుగు కవిత్వానికి మరింత వైభవాన్ని అందించారు. ఎర్రన కూడా తన ప్రత్యేకమైన రచనా శైలితో తెలుగు సాహిత్యాన్ని సుసంపన్నం చేశారు.

పోతన.. భక్తి సాహిత్యానికి చిరునామా

బమ్మెర పోతన రచించిన ఆంధ్ర మహాభాగవతం తెలుగు భక్తి సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రచనల్లో ఒకటి. భక్తి, మానవత్వం, నీతి వంటి భావాలను ప్రజలకు అర్థమయ్యే రీతిలో ఆయన తన పద్యాల్లో వ్యక్తీకరించారు.

పోతన పద్యాలు తరతరాలుగా తెలుగు ప్రజల మధ్య నిలిచిపోవడానికి ఆయన భాషలోని సరళత, భావంలోని లోతే ప్రధాన కారణం.

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు.. తెలుగు సాహిత్య స్వర్ణయుగం

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు స్వయంగా కవి, రచయితగా ఉండటంతో పాటు తెలుగు సాహిత్యాన్ని ప్రోత్సహించిన మహారాజు. ఆయన రచించిన ఆముక్తమాల్యద తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రముఖ కావ్యంగా నిలిచింది.

ఆయన కాలంలో తెలుగు సాహిత్యం విశేషంగా అభివృద్ధి చెందింది. అష్టదిగ్గజాల వంటి కవులకు లభించిన ప్రోత్సాహం తెలుగు కవిత్వానికి కొత్త శిఖరాలను అందించింది.

వేమన.. సామాన్యుడి గొంతుక

యోగి వేమన తన పద్యాల ద్వారా సామాజిక సమస్యలను ప్రశ్నించారు. కుల వివక్ష, మూఢనమ్మకాలు, కపటత్వం వంటి అంశాలను సరళమైన పదాలతో ప్రజల ముందుంచారు.

వేమన పద్యాలు పండితులకే పరిమితం కాకుండా సామాన్య ప్రజలకు కూడా సులభంగా అర్థమయ్యేలా ఉండటం ఆయన ప్రత్యేకత.

కందుకూరి వీరేశలింగం.. సంస్కరణకు సాహిత్యం ఆయుధం

తెలుగు సమాజంలో ఆధునిక సంస్కరణలకు కందుకూరి వీరేశలింగం గొప్ప కృషి చేశారు. స్త్రీ విద్య, వితంతు పునర్వివాహం, బాల్యవివాహాల వంటి సామాజిక సమస్యలపై ఆయన పోరాడారు.

రచయితగా, సంఘ సంస్కర్తగా ఆయన చేసిన కృషి తెలుగు సమాజంపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావాన్ని చూపింది.

గురజాడ అప్పారావు.. ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యానికి కొత్త దారి

గురజాడ అప్పారావు తెలుగు సాహిత్యంలో ఆధునిక ఆలోచనలకు బాటలు వేశారు. ఆయన రచించిన కన్యాశుల్కం తెలుగు నాటకరంగంలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది.

ప్రజల జీవితాన్ని, సమాజంలోని సమస్యలను సహజమైన భాషలో సాహిత్యంలోకి తీసుకురావడంలో గురజాడ ప్రత్యేకమైన పాత్ర పోషించారు.

గిడుగు రామమూర్తి.. ప్రజల భాష కోసం పోరాటం

తెలుగు భాషా దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రత్యేకంగా గుర్తు చేసుకోవాల్సిన పేరు గిడుగు వెంకట రామమూర్తి. తెలుగు భాష పండితులకే పరిమితం కాకుండా సాధారణ ప్రజలకు కూడా సులభంగా ఉండాలని ఆయన భావించారు.

వ్యావహారిక భాషను ప్రోత్సహిస్తూ ఆయన చేసిన ఉద్యమం తెలుగు భాషా చరిత్రలో కీలకమైన మార్పుకు దారితీసింది. అందుకే ఆగస్టు 29 ఆయన జయంతితో పాటు తెలుగు భాషా దినోత్సవంగా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం పొందింది.

శ్రీశ్రీ.. కవిత్వానికి కొత్త స్వరం

శ్రీశ్రీ ఆధునిక తెలుగు కవిత్వానికి కొత్త దిశ చూపించారు. మహాప్రస్థానం వంటి రచనల ద్వారా సామాన్య ప్రజలు, కార్మికులు, పేదల జీవితాలను కవిత్వంలోకి తీసుకొచ్చారు.

సాహిత్యం కేవలం అందమైన పదాల సమాహారం కాకుండా సామాజిక మార్పుకు కూడా సాధనమవుతుందని ఆయన రచనలు చూపించాయి.

జాషువా.. సమానత్వం కోసం కలం

గుర్రం జాషువా తన రచనల ద్వారా కుల వివక్ష, అంటరానితనం, సామాజిక అసమానతలను ప్రశ్నించారు. మానవత్వం, సమానత్వం ఆయన సాహిత్యంలో ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి.

అణగారిన వర్గాల జీవితాలను సాహిత్యంలోకి తీసుకొచ్చిన ప్రముఖ తెలుగు కవుల్లో జాషువా ఒకరు.

విశ్వనాథ సత్యనారాయణ.. తెలుగు సాహిత్యానికి జాతీయ గుర్తింపు

విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తెలుగు సాహిత్యంలో కవి, నవలా రచయిత, విమర్శకుడిగా విశేష కృషి చేశారు. ఆయనకు జ్ఞానపీఠ పురస్కారం లభించడం తెలుగు సాహిత్యానికి జాతీయ స్థాయిలో గర్వకారణంగా నిలిచింది.

తెలుగు భాషకు మన బాధ్యత ఏమిటి?

తెలుగు భాషకు సేవ చేసిన మహనీయులను గుర్తు చేసుకోవడం మాత్రమే తెలుగు భాషా దినోత్సవం ఉద్దేశం కాదు. తెలుగును మాట్లాడటం, చదవటం, రాయటం, తరువాతి తరాలకు నేర్పటం కూడా మన బాధ్యత.

నేటి డిజిటల్ ప్రపంచంలో తెలుగు కంటెంట్‌కు కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడుతున్నాయి. సోషల్ మీడియా, వెబ్‌సైట్లు, సినిమాలు, పుస్తకాలు, విద్య, సాంకేతిక రంగాల్లో తెలుగును మరింత విస్తృతంగా ఉపయోగించడం ద్వారా భాషను ఆధునిక కాలానికి అనుగుణంగా ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చు.

నన్నయ నుంచి గిడుగు వరకు.. పోతన నుంచి గురజాడ వరకు.. శ్రీశ్రీ నుంచి విశ్వనాథ వరకు.. ఎందరో మహనీయులు తమ జీవితాలను తెలుగు భాష, సాహిత్యం కోసం అంకితం చేశారు.

ఆగస్టు 29 కేవలం ఒక భాషా దినోత్సవం కాదు.. మన భాష కోసం కృషి చేసిన మహనీయులను గుర్తు చేసుకునే రోజు. వారి వారసత్వాన్ని తరువాతి తరాలకు అందించడం, తెలుగు భాషను ప్రేమించడం, గౌరవించడం మనందరి బాధ్యత.