ప్రభుత్వ సేవలు పొందేందుకు గతంలో కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సిన పరిస్థితి ఉండేది. అయితే డిజిటల్ టెక్నాలజీ అందుబాటులోకి రావడంతో అనేక ప్రభుత్వ సేవలను ఇంటి నుంచే పొందే అవకాశం ఏర్పడింది. ఈ క్రమంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన UMANG (Unified Mobile Application for New-age Governance) యాప్ పౌరులకు ఉపయోగకరమైన డిజిటల్ వేదికగా మారింది. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు చెందిన వివిధ శాఖల సేవలను ఒకే ప్లాట్‌ఫామ్‌పై అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ఈ యాప్ ప్రధాన ఉద్దేశం.
ఒకే యాప్‌లో అనేక ప్రభుత్వ సేవలు
ప్రతి ప్రభుత్వ శాఖకు ప్రత్యేక యాప్ లేదా వెబ్‌సైట్‌ను వెతకాల్సిన అవసరం లేకుండా UMANG ద్వారా అనేక సేవలను ఒకే చోట యాక్సెస్ చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. మొబైల్ ఫోన్‌లో యాప్‌ను ఉపయోగిస్తూ తమకు అవసరమైన ప్రభుత్వ సేవను ఎంపిక చేసుకోవచ్చు.
సేవను బట్టి దరఖాస్తు చేసుకోవడం, సంబంధిత సమాచారాన్ని తెలుసుకోవడం, అప్లికేషన్ స్టేటస్‌ను పరిశీలించడం, కొన్ని సేవలకు సంబంధించిన చెల్లింపులు చేయడం వంటి సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉంటాయి. దీంతో ప్రభుత్వ సేవల కోసం భౌతికంగా కార్యాలయాలను సందర్శించాల్సిన అవసరం కొంతవరకు తగ్గుతుంది.
డిజిటల్ ఇండియాలో భాగంగా UMANG
దేశంలో డిజిటల్ గవర్నెన్స్‌ను ప్రోత్సహించాలనే లక్ష్యంతో చేపట్టిన డిజిటల్ ఇండియా కార్యక్రమంలో UMANG కూడా భాగంగా ఉంది. ప్రభుత్వ సేవలను సాంకేతికత ద్వారా ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.
మొబైల్ ఫోన్ వినియోగం విస్తరించడంతో ప్రభుత్వ సేవలను కూడా డిజిటల్ విధానంలో అందించడం వల్ల ప్రజలకు సమయం, శ్రమ ఆదా అవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా తరచూ ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు వెళ్లాల్సిన అవసరం ఉండే కొన్ని సేవలను మొబైల్ నుంచే యాక్సెస్ చేసుకునే అవకాశం కల్పించడం UMANG ప్రత్యేకతగా చెప్పవచ్చు.
EPFO నుంచి పెన్షన్ సేవల వరకు
UMANGలో వివిధ ప్రభుత్వ విభాగాలకు సంబంధించిన అనేక సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఉద్యోగులు, పెన్షనర్లు, సాధారణ పౌరులకు ఉపయోగపడే సేవలను ఒకే వేదికపై పొందవచ్చు.
ప్రధానంగా EPFO, PF సేవలు, PANకు సంబంధించిన సేవలు, ఆధార్‌కు సంబంధించిన కొన్ని సేవలు, పెన్షన్ సేవలు, పన్నులకు సంబంధించిన కొన్ని సదుపాయాలు వంటి వాటిని యాప్ ద్వారా యాక్సెస్ చేసుకునే అవకాశం ఉంది. అందుబాటులో ఉన్న సేవలు శాఖ, ప్రాంతం, అవసరమైన ధృవీకరణల ఆధారంగా మారవచ్చు.
బిల్లులు, గ్యాస్ సేవలు కూడా
ప్రభుత్వ విభాగాల సేవలతో పాటు కొన్ని రోజువారీ అవసరాలకు సంబంధించిన సేవలు కూడా UMANGలో అందుబాటులో ఉంటాయి. ఉదాహరణకు గ్యాస్ బుకింగ్, విద్యుత్ బిల్లులు, నీటి బిల్లులకు సంబంధించిన సదుపాయాలను వినియోగించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
అలాగే ఆరోగ్య రంగానికి సంబంధించిన కొన్ని సేవలు, DigiLocker వంటి డిజిటల్ సేవలను కూడా యాప్ ద్వారా యాక్సెస్ చేయవచ్చు. దీంతో వివిధ అవసరాల కోసం వేర్వేరు డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లను వెతకాల్సిన పని తగ్గుతుంది.
దరఖాస్తు స్థితిని తెలుసుకునే అవకాశం
ప్రభుత్వ సేవలకు సంబంధించిన దరఖాస్తు చేసిన తర్వాత దాని ప్రస్తుత స్థితిని తెలుసుకోవడం కూడా చాలా మందికి ముఖ్యమైన అంశం. అందుబాటులో ఉన్న సేవలను బట్టి UMANGలో అప్లికేషన్ లేదా సేవకు సంబంధించిన స్టేటస్‌ను పరిశీలించే సదుపాయం ఉంటుంది.
ఒకే వేదిక ద్వారా సేవలను యాక్సెస్ చేసుకోవడం వల్ల సంబంధిత సమాచారం కోసం వేర్వేరు ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్లు వెతకాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. అయితే ప్రతి సేవకు సంబంధించిన నిబంధనలు, అర్హతలు, అవసరమైన పత్రాలు వేర్వేరుగా ఉండొచ్చు.
గ్రామీణ ప్రాంతాలకూ ఉపయోగకరం
డిజిటల్ ప్రభుత్వ సేవలను నగరాలకే పరిమితం కాకుండా గ్రామీణ ప్రాంతాల ప్రజలకు కూడా చేరువ చేయడంలో UMANG వంటి ప్లాట్‌ఫామ్‌లు ఉపయోగపడుతున్నాయి. స్మార్ట్‌ఫోన్, ఇంటర్నెట్ సదుపాయం ఉన్నవారు తమకు అవసరమైన సేవలను ఎక్కడి నుంచైనా యాక్సెస్ చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి వెళ్లేందుకు సమయం కేటాయించాల్సిన అవసరం తగ్గడం, ప్రయాణ ఖర్చు ఆదా కావడం వంటి ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా దూర ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలకు డిజిటల్ విధానంలో సేవలు అందుబాటులోకి రావడం సౌకర్యంగా మారుతోంది.
UMANGలో అందుబాటులో ఉన్న ప్రముఖ సేవలు
- EPFO, PF సేవలు
- PAN సంబంధిత సేవలు
- ఆధార్‌కు సంబంధించిన కొన్ని సేవలు
- DigiLocker సేవలు
- గ్యాస్ బుకింగ్
- విద్యుత్, నీటి బిల్లుల చెల్లింపులు
- పెన్షన్ సేవలు
- కొన్ని ఆరోగ్య సేవలు
- పన్నులకు సంబంధించిన కొన్ని సేవలు
మరిన్ని సేవలు చేరే అవకాశం
ప్రభుత్వ సేవలను ఒకే డిజిటల్ వేదికపైకి తీసుకురావడం ద్వారా పౌరులకు మరింత సులభమైన సేవా వ్యవస్థను అందించడమే UMANG లక్ష్యం. ఇప్పటికే వివిధ శాఖలకు చెందిన సేవలను ఒకే చోట అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చిన ఈ ప్లాట్‌ఫామ్‌లో భవిష్యత్తులో మరిన్ని సేవలు చేరే అవకాశం ఉంది.
అయితే UMANGలో కనిపించే ప్రతి సేవకు ప్రత్యేక అర్హతలు, ధృవీకరణ ప్రక్రియలు ఉండవచ్చు. కాబట్టి ఏదైనా సేవను వినియోగించే ముందు సంబంధిత శాఖ సూచనలు, అవసరమైన వివరాలను పరిశీలించడం మంచిది. మొత్తంగా ప్రభుత్వ సేవలను మొబైల్ ఫోన్ ద్వారా మరింత సులభంగా పొందేందుకు UMANG ఒక ఉపయోగకరమైన డిజిటల్ గవర్నెన్స్ వేదికగా నిలుస్తోంది.
