ప్రతి భారతీయుడికి ఆగస్టు 15 అనేది కేవలం క్యాలెండర్లోని ఒక తేదీ కాదు. దాదాపు 200 సంవత్సరాల బ్రిటిష్ పాలన నుంచి భారత్ విముక్తి పొందిన చారిత్రక రోజు. 1947 ఆగస్టు 15న స్వతంత్ర దేశంగా భారత్ ప్రపంచం ముందు అవతరించింది. అందుకే ప్రతి ఏడాది ఈ రోజును స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా దేశవ్యాప్తంగా అత్యంత ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. జాతీయ పతాకావిష్కరణ, దేశభక్తి గీతాలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులకు నివాళులు వంటి కార్యక్రమాలతో దేశమంతా పండుగ వాతావరణం నెలకొంటుంది.
ఆగస్టు 15నే ఎందుకు స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం?
బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ ఆమోదించిన Indian Independence Act, 1947 ప్రకారం 1947 ఆగస్టు 15 అర్ధరాత్రి నుంచి భారత్, పాకిస్తాన్ అనే రెండు స్వతంత్ర దేశాలు ఏర్పడ్డాయి. భారత తొలి ప్రధానమంత్రి జవహర్లాల్ నెహ్రూ పార్లమెంట్లో చేసిన “Tryst with Destiny” ప్రసంగం స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో చిరస్మరణీయంగా నిలిచింది. ఆ అర్ధరాత్రి నుంచే భారత్ స్వతంత్ర దేశంగా అధికారికంగా అవతరించింది.
ఒక్కరోజులో రాలేదు స్వాతంత్ర్యం
భారత్కు స్వేచ్ఛ ఒక్కరోజులో లభించలేదు. 1857లో జరిగిన తొలి స్వాతంత్ర్య సమరం నుంచి 1947 వరకు దాదాపు 90 సంవత్సరాల పాటు నిరంతర పోరాటం సాగింది. బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా రైతులు, విద్యార్థులు, మహిళలు, కార్మికులు, గిరిజనులు ఇలా అన్ని వర్గాల ప్రజలు ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్నారు. వేలాది మంది జైళ్లకు వెళ్లగా, అనేక మంది చిత్రహింసలు అనుభవించారు. స్వేచ్ఛ కోసం ప్రాణాలను అర్పించిన అమరవీరుల త్యాగాలే చివరకు దేశానికి స్వాతంత్ర్యాన్ని తీసుకొచ్చాయి.
దేశం కోసం ప్రాణత్యాగం చేసిన వీరులు
భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో అనేక మంది అమరులయ్యారు. భగత్ సింగ్, సుఖ్దేవ్ థాపర్, శివరామ్ రాజ్గురు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడి 1931లో ఉరిశిక్షకు గురయ్యారు. చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ చివరి క్షణం వరకు బ్రిటిష్ పోలీసులకు లొంగకుండా వీరమరణం పొందారు. కేవలం 18 ఏళ్ల వయసులోనే ఖుదీరామ్ బోస్ దేశం కోసం ఉరిశిక్షను స్వీకరించారు.
తెలుగు రాష్ట్రాల గర్వకారణమైన అల్లూరి సీతారామరాజు గిరిజనులను ఏకం చేసి రంపా తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించారు. బ్రిటిష్ సైన్యం చేత 1924లో ఆయన అమరుడయ్యారు. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి కూడా బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తొలి తిరుగుబాట్లలో ఒకదానికి నాయకత్వం వహించి 1847లో ఉరిశిక్షకు గురయ్యారు. వీరితో పాటు చరిత్రలో పేర్లు నమోదు కాని వేలాది మంది స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు దేశం కోసం తమ జీవితాలను అంకితం చేశారు.
మహాత్మా గాంధీ ఉద్యమానికి ఇచ్చిన దిశ
మహాత్మా గాంధీ భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి కొత్త మార్గాన్ని చూపించారు. అహింస, సత్యం అనే సిద్ధాంతాలతో ప్రజలను ఉద్యమంలో భాగస్వాములను చేశారు. సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం, ఉప్పు సత్యాగ్రహం, వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహం, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం వంటి కార్యక్రమాలు బ్రిటిష్ పాలనపై తీవ్ర ప్రభావం చూపాయి. ఆయుధాలు లేకుండానే ప్రజా ఉద్యమం ఎంత శక్తివంతంగా ఉండగలదో గాంధీ ప్రపంచానికి చాటి చెప్పారు.
దేశవ్యాప్తంగా ఎలా జరుపుకుంటారు?
ప్రతి ఏడాది స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా ఢిల్లీలోని ఎర్రకోటపై భారత ప్రధానమంత్రి జాతీయ పతాకాన్ని ఆవిష్కరించి దేశ ప్రజలను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తారు. దేశ అభివృద్ధి, ప్రభుత్వ విధానాలు, భవిష్యత్ లక్ష్యాలపై తన సందేశాన్ని అందిస్తారు. రాష్ట్రాల్లో ముఖ్యమంత్రులు, జిల్లాల్లో కలెక్టర్లు జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేస్తారు. పాఠశాలలు, కళాశాలలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థల్లో దేశభక్తి గీతాలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, పరేడ్లు నిర్వహించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది.
స్వాతంత్ర్యం అంటే బాధ్యత కూడా
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం కేవలం వేడుకలకే పరిమితమైన రోజు కాదు. దేశం కోసం ప్రాణాలు అర్పించిన అమరవీరులను స్మరించుకోవడంతో పాటు, దేశ అభివృద్ధిలో ప్రతి పౌరుడు తన వంతు బాధ్యతను గుర్తు చేసుకునే సందర్భం కూడా ఇదే. రాజ్యాంగ విలువలను గౌరవించడం, దేశ ఐక్యతను కాపాడడం, ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం ప్రతి భారతీయుడి బాధ్యత. లక్షలాది మంది త్యాగాల ఫలితంగా లభించిన ఈ స్వేచ్ఛను భావితరాలకు అందించడం కూడా మనందరి కర్తవ్యం.
