Heart Health:గుండె జబ్బులు ఇప్పుడు వయసు చూసి రావడం లేదు. కాలేజీ విద్యార్థి నుంచి రిటైరైన పెద్దాయన వరకు ఎవరికైనా ఛాతీ నొప్పి, గుండెపోటు వార్తలు వింటున్నాం. నూనె తగ్గించడం, రోజూ నడవడం అనే సలహాలు అందరికీ తెలుసు. కానీ పరిశోధకులు ఇప్పుడు మరో కోణాన్ని చూపుతున్నారు. మనసు ఎంత ప్రశాంతంగా ఉంది, చుట్టూ మనుషులతో బంధాలు ఎలా ఉన్నాయి అన్నది కూడా గుండె భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేయవచ్చని వారు అంటున్నారు. ఒత్తిడి గుండెపై ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఒత్తిడి కేవలం “మూడ్” సమస్య కాదు. శరీరంలో రక్తపోటు, హార్మోన్లు, వాపు (ఇన్ఫ్లమేషన్) స్థాయిలను అది మార్చగలదు. ఒంటరితనం ఒత్తిడిని మరింత పెంచుతుందని, అది కాలక్రమేణా గుండె జబ్బును వేగవంతం చేయగలదని ఓ కార్డియాలజిస్ట్ వివరించారు. అయితే ఒత్తిడి నేరుగా గుండె జబ్బుకు కారణమవుతుందో లేదో పరిశోధకులు ఇంకా నిర్ధారించలేదు. యూనివర్సిటీ కాలేజ్ లండన్ (UCL) నేతృత్వంలోని అధ్యయనం కూడా ఇదే చెప్పింది: ఒత్తిడికి, గుండె జబ్బుకు మధ్య సంబంధం ఉందని కనిపించినా, ఒత్తిడి నేరుగా కారణమవుతుందో లేదో స్పష్టంగా తెలియదని పరిశోధకులు అన్నారు.
ఒంటరితనం కూడా ప్రమాద కారకమే
సంబంధాల ప్రభావంపై వచ్చిన పెద్ద అధ్యయనాల్లో ఒకటి ‘హార్ట్’ జర్నల్లో ప్రచురితమైంది. ఒంటరితనం ఉన్నవారిలో కరోనరీ గుండె జబ్బు ముప్పు 29 శాతం, స్ట్రోక్ ముప్పు 32 శాతం ఎక్కువగా ఉన్నట్లు అది గుర్తించింది. ఈ ముప్పు ఆందోళన, పని ఒత్తిడి లాంటి ప్రమాద కారకాలతో సమానమని ఆ అధ్యయనం చెబుతోంది. ఇందులో రెండు కారణాలు ప్రధానంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఒంటరితనం రోగనిరోధక వ్యవస్థను ప్రభావితం చేయవచ్చు. అంతేకాక ఆందోళన, నిరాశ రేట్లు కూడా పెరుగుతాయి.
UCL అధ్యయనంలో మరో ముఖ్య విషయం బయటపడింది. ఒంటరితనం, నిరుద్యోగం వంటి సామాజిక ఒత్తిడి కారకాలు సిగరెట్, అధిక రక్తపోటు లాంటి సాంప్రదాయ ముప్పులకు అదనంగా గుండె జబ్బు ప్రమాదంతో ముడిపడి ఉన్నాయి. అంటే డబ్బు ఎక్కువ ఉన్నంత మాత్రాన ఈ ముప్పు తప్పిపోదు.
సంతోషం, తృప్తి పాత్ర
అమెరికన్ హార్ట్ అసోసియేషన్ ప్రచురించిన విశ్లేషణ మరో కోణం చూపింది. 1.2 లక్షల మందికి పైగా బ్రిటిష్ పెద్దల ఆరోగ్య రికార్డులను పరిశీలించగా అత్యధిక శ్రేయస్సు స్కోరు ఉన్నవారిలో కరోనరీ ధమని జబ్బు ముప్పు 44 శాతం, స్ట్రోక్ ముప్పు 45 శాతం తక్కువగా ఉంది. అయితే ఈ అధ్యయనానికి పరిమితులున్నాయి. ప్రశ్నావళి ఆధారంగా సేకరించిన సమాచారం ఖచ్చితంగా ఉండకపోవచ్చని పరిశోధకులే చెప్పారు. కాబట్టి ఇది కారణ సంబంధాన్ని నిరూపించదు, సంబంధాన్ని మాత్రమే సూచిస్తుంది.
అయితే ఆహారం, వ్యాయామం అక్కర్లేదా?
అలా కాదు. పరిశోధకులు చెబుతున్నది “ఇవి కూడా” అని. ఆహారం, వ్యాయామాన్ని వదిలేసి కేవలం స్నేహాలతో గుండెను కాపాడుకోవచ్చని ఏ అధ్యయనమూ అనడం లేదు. ఒత్తిడి నిర్వహణ, సామాజిక బంధాలు అదనపు అంశాలుగా వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, వారంలో 150 నుంచి 300 నిమిషాల మధ్యస్థ తీవ్రత వ్యాయామం చేయాలని మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి. ఆ వ్యాయామమే ఒత్తిడి తగ్గించడంలో కూడా తోడ్పడుతుందని నిపుణులు అంటున్నారు.
రోజువారీ జీవితంలో ఏం చేయొచ్చు?
ఈ చిన్న అలవాట్లు ప్రయత్నించవచ్చు:
- వారానికి కనీసం ఒకసారి కుటుంబ సభ్యులతో లేదా స్నేహితులతో కలిసి భోజనం చేయండి.
- చాలా కాలంగా మాట్లాడని స్నేహితుడికి ఫోన్ చేయండి.
- రోజుకు 5 నుంచి 10 నిమిషాలు నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకునే వ్యాయామం చేయండి. ఇది ఒత్తిడి, రక్తపోటు
- తగ్గించడంలో తోడ్పడుతుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.
- తగినంత నిద్ర పోండి. నిద్రలేమి ఒత్తిడిని పెంచి, వాపును ప్రోత్సహిస్తుంది.
- ఒంటరిగా అనిపిస్తే సిగ్గు పడకుండా మాట్లాడండి. అవసరమైతే కౌన్సెలర్ను కలవండి.
ఈ లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు
ఛాతీలో ఒత్తిడి లేదా నొప్పి, ఎడమ చేయి, దవడ లేదా వీపుకు వ్యాపించే నొప్పి, ఊపిరి ఆడకపోవడం, చల్లని చెమటలు, తలతిరగడం కనిపిస్తే వెంటనే అత్యవసర వైద్యసాయం తీసుకోవాలి. మనసు సంబంధిత కారణాలని అనుకుని ఆలస్యం చేయకూడదు.
గుండె ఆరోగ్యం ఒక్క అలవాటుతో రాదు. ఆహారం, నడక, నిద్ర, ఒత్తిడి నిర్వహణ, మనుషులతో బంధాలు కలిసి పనిచేస్తాయి. కొత్త పరిశోధనలు ఇస్తున్న సందేశం ఇదే: గుండెను కాపాడుకోవడానికి ప్లేట్, ట్రాక్తో పాటు మనసు, మనుషులను కూడా పట్టించుకోండి.